EUZEBIUSZ Z CEZAREI

Urodził się około 263 r. w Cezarei Palestyńskiej. W czasie prześladowań za Dioklecjana uciekł do Tyru, a stamtąd na pustynię Tebaidy w Egipcie, gdzie został schwytany i uwięziony. W 313 r. objął biskupstwo w Cezarei. Został ekskomunikowany przez synod w Antiochii (325 r.) za odrzucenie formuły skierowanej przeciwko arianizmowi. W Nicei podpisał wyznanie wiary, ale zajął pojednawcze stanowisko, wyrażające prawdę o boskości Chrystusa za pomocą terminów biblijnych. Wkrótce potem utworzył wspólny front z Euzebiuszem z Nikomedii i wziął udział w synodzie w Tyrze, który obłożył ekskomuniką homouzjańską doktrynę Atanazego. Był bliskim przyjacielem cesarza Konstantyna i zapewne skłonił go do wydania edyktów skierowanych przeciwko ortodoksyjnym biskupom. Zmarł około 340 r.

W teologii był wielbicielem Orygenesa. Pisał panegiryki na cześć cesarza Konstantyna i stworzył fundamenty pod ideologię Kościoła cesarskiego. W egzemplarzach Pisma Świętego dla nowej stolicy w Konstantynopolu zastosował tzw. kanony Euzebiusza. Jako pierwszy podzielił tekst Ewangelii na jednostki logiczne i na marginesie zaznaczył numerami od I do X ich paralelne odpowiedniki w innych Ewangeliach. Potomni nazwali go ‚ojcem kościelnej historiografii’ ze względu na jego Historię kościelną. Napisał także dzieła apologetyczne – Ewangeliczny dowód i Ewangeliczne przygotowanie – ukazujące wyższość monoteizmu chrześcijańskiego.

Dzieło Euzebiusza miało szczególne znaczenie w czasach, kiedy kładziono nacisk na zasadę sukcesji apostolskiej. Kościół dla niego jest dziewiczą Matką, którą kala jedynie herezja. Jego Historia kościelna jest nieocenionym źródłem wiedzy o kanonie. Był przekonany, że jego przymierze z władza cesarską okaże się dobrodziejstwem dla Kościoła. Tymczasem doprowadziło ono jedynie do tragicznego cezaropapizmu na Wschodzie.

Por. H. Pietras, Początki teologii Kościoła, Kraków 2007; C. V. Manzanares, Pisarze wczesnochrześcijańscy I-VII w., Warszawa 2001.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s