ATANAZY WIELKI

Urodził się w 295 r. w Aleksandrii. W młodości był związany z mnichami z Tebaidy. W 319 r. został wyświęcony na diakona i zaczął pracować jako sekretarz biskupa Aleksandra. Towarzyszył mu na Soborze Nicejskim w 325 r., gdzie odegrał znaczącą rolę. Trzy lata później zastąpił Aleksandra na stolicy biskupiej i wówczas zaczęły się jego konflikty z władzą cesarską. Ich momentem przełomowym była odmowa wykonania rozkazu Konstantyna, który zobowiązywał Atanazego do ponownego przyjęcia Ariusza do wspólnoty Kościoła. Wypędzany 5 razy z różnych powodów, spędził ponad 17 lat na zesłaniu. W 346 r. Atanazy powrócił do Egiptu, lecz na tym się jego kłopoty nie skończyły. Ponownie wygnany przez cesarza Konstancjusza, spędza sześć lat wśród egipskich mnichów. Dopiero presja ludności zmusiła nowego cesarza Walensa do zmiany decyzji i w 366 r. Atanazy wraca do Aleksandrii, gdzie umiera w 373 r. Atanazy nie był teologiem spekulatywnym, lecz pasterzem pragnącym przeciwdziałać groźbie hellenistyczno-pogańskich wpływów, jakie niosła w sobie herezja Ariusza. Bronił istnienia Trójcy i twierdził, że Logos nie był stworzony, lecz zrodzony z tej samej istoty co Ojciec. Syn więc ma pełnię bóstwa i jest w pełni Bogiem. Ojciec i Syn mają tę samą naturę i są wieczni. Ma to zasadnicze znaczenie dla nauki o odkupieniu i w uznaniu Maryi za Bogurodzicę (Theotokos). Duch Święty nie może być stworzeniem, skoro stanowi część Trójcy, lecz jest także Bogiem.

Jest autorem dzieł dogmatycznych: Mowy przeciwko poganom, Mowy o wcieleniu Słowa, trzech Mów przeciw arianom; pism historycznych: Apologii przeciw arianom, Apologii do cesarza Konstancjusza, Obrony z powodu ucieczki, Dziejów arian spisanych dla mnichów; pism egzegetycznych: List do Marcelina o interpretacji Psalmów, Wykładni Psalmów, komentarzy do Księgi Eklezjastesa, do Pieśni nad Pieśniami i do Księgi Rodzaju; dzieł ascetycznych: Żywota św. Antoniego – który praktycznie zapoczątkował ten rodzaj literacki. Pisał także homilie i różnego rodzaju listy.

Por. H. Pietras, Początki teologii Kościoła, Kraków 2007; C. V. Manzanares, Pisarze wczesnochrześcijańscy I-VII w., Warszawa 2001.

Jedna myśl w temacie “ATANAZY WIELKI

  1. „W nocy i za dnia niech słowo Boże nie schodzi z ust twoich a głównym twoim zajęciem niech będzie rozważanie Pisma świętego. Miej psałterz i naucz się psalmów. Wschodzące słońce niech widzi książkę w rękach twoich (…)” – Atanazy, De virginitate.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s