ARIUSZ

Urodził się około 256 r. w Libii. Studiował teologię w Antiochii u Lucjana. Przeniósł się do Aleksandrii, gdzie został  wyświęcony na diakona, a następnie otrzymał święcenia kapłańskie. Od 318 r. zaczął głosić swoją doktrynę. Tego samego roku na synodzie w Aleksandrii Ariusz i jego zwolennicy zostali złożeni z urzędu i ekskomunikowani. Niebezpieczeństwo schizmy, zagrażającej Kościołowi greckiemu, zmusiło cesarza Konstantyna do zwołania do Nicei soboru, w którym uczestniczyło ponad trzystu biskupów i który ponownie potępił Ariusza. Cesarz skazał Ariusza na wygnanie do Ilirii, skąd wskutek interwencji Euzebiusza z Nikomedii, mógł powrócić w 328 r. W 335 r. biskupi zebrani na synodzie w Tyrze i w Jerozolimie postanowili przywrócić go do godności kapłańskich. Ariusz zmarł w 336 r., dokładnie w przeddzień uroczystego przyjęcia go ponownie na łono Kościoła przez biskupa Konstantynopola, o co bardzo zabiegał Konstantyn.

Jest autorem Uczty, dzieła zachowanego jedynie we fragmentach. Dał nazwę arianizmowi, herezji głoszącej stworzoność w czasie Logosu (Syna Bożego) i odrębność jego natury (substancji) względem natury Ojca. Wychodząc z błędnego założenia, że Bóg nie tylko nie może być stworzony, lecz także musi być nie zrodzony, Ariusz odrzucał pełne bóstwo Syna. Logos jest więc jakimś stworzonym pośrednim bytem między Bogiem i kosmosem. Duch Święty zaś – stworzeniem Logosu, mniej od niego świętym i wcielonym w tym sensie, że pełnił w Chrystusie funkcję duszy. Doktryna ta, która znajdowała się pod silnymi wpływami neoplatonizmu i głosiła istnienie serii pośrednich bytów między Bogiem a stworzeniem, zyskała popularność właśnie dzięki owemu wyraźnemu punktowi styczności z pogaństwem.

Por. H. Pietras, Początki teologii Kościoła, Kraków 2007; C. V. Manzanares, Pisarze wczesnochrześcijańscy I-VII w., Warszawa 2001.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s